Osoba stojąca za ladą lub układająca towar na półkach spędza w ubraniu roboczym wiele godzin, więc jego wygląd i wygoda mają realne znaczenie. Fartuch chroni prywatną odzież przed kurzem, tłuszczem czy przypadkowymi plamami, a jednocześnie porządkuje wizerunek zespołu. Klient od razu widzi, kogo może zapytać o produkt, i odbiera sklep jako bardziej zorganizowany. Dla właściciela sklepu, kawiarni czy piekarni wybór odpowiedniego modelu to jednak więcej niż kwestia koloru. Trzeba pogodzić rodzaj stanowiska, materiał, krój, sposób oznaczenia i późniejszą pielęgnację. Poniższy tekst omawia kolejno te elementy: od podstawowych typów, przez tkaniny i kieszenie, po personalizację oraz codzienne pranie.
Rodzaje fartuchów sklepowych stosowanych w handlu i usługach
Najprostszy podział dotyczy kroju. Klasyczne fartuchy sklepowe mają formę ramiączkową, z karczkiem zakrywającym klatkę piersiową i troczkami wiązanymi w pasie. Obok nich funkcjonują zapaski biodrowe, sięgające od pasa w dół, które wybierają kelnerzy, baristki i osoby obsługujące salę. Trzeci typ to fartuchy z zapięciem na guziki lub zatrzaski, przypominające lekki kitel, stosowane tam, gdzie liczy się pełna osłona ubrania.
Wybór zależy też od branży. W sklepie spożywczym, przy ladzie mięsnej czy w piekarni przydaje się model zakrywający tułów i łatwy do uprania w wysokiej temperaturze. W kwiaciarni i sklepie ogrodniczym sprawdza się fartuch z wytrzymałej tkaniny, odporny na wilgoć i zabrudzenia roślinne. W butiku czy księgarni częściej stawia się na krótszą, elegancką zapaskę, która nie zasłania stylizacji, a jedynie porządkuje wygląd obsługi.
Materiały, które sprawdzają się przy pracy za ladą i na hali
Najczęściej spotykaną tkaniną jest bawełna lub mieszanka bawełny z poliestrem. Bawełna jest przyjemna w kontakcie ze skórą i dobrze przepuszcza powietrze, co docenia się przy kilkugodzinnej pracy w ciepłym pomieszczeniu. Dodatek poliestru zwiększa odporność na ścieranie, ogranicza gniecenie i skraca czas schnięcia, dlatego taka mieszanka bywa wybierana tam, gdzie fartuchy są prane często.
Przy doborze warto wziąć pod uwagę kilka cech materiału:
-
gramaturę, od której zależy sztywność i trwałość tkaniny,
-
odporność na plamy i możliwość usuwania zabrudzeń w praniu,
-
stabilność koloru po wielu cyklach prania,
-
przewiewność, ważną przy pracy w ciepłych wnętrzach,
-
skłonność do gniecenia się i filcowania.
Cięższe tkaniny typu denim lub gruby drelich dobrze znoszą pracę na hali magazynowej, w ogrodnictwie czy przy cięższych czynnościach. Lżejsze splotty wybiera się do kawiarni i sklepów z odzieżą, gdzie ważniejsza jest swoboda ruchu i estetyczny wygląd.
Krój, długość i kieszenie dopasowane do stanowiska pracy
Długość fartucha wynika z charakteru zadań. Model do połowy łydki daje dobrą ochronę przy pracy z produktami płynnymi i sypkimi, natomiast krótsza zapaska do kolan lub nad kolana nie krępuje chodzenia i schylania się. Przy częstym przenoszeniu towaru lepiej, aby materiał nie zwisał nadmiernie, bo łatwo o zahaczenie o regał czy skrzynię.
Duże znaczenie mają kieszenie. Jedna głęboka kieszeń na przodzie mieści notes, długopis, nóż do kartonów albo terminal, a dwie boczne pozwalają schować drobiazgi bez sięgania po torbę. Praktyczne bywa też wydzielone miejsce na ołówek lub telefon. Regulowane ramiączka i troki zapinane z tyłu pozwalają dopasować fartuch do sylwetki, a krzyżowane pasy przenoszą ciężar z szyi na plecy, co odciąża kark przy długim staniu.
Logo i personalizacja fartuchów jako element rozpoznawalności sklepu
Fartuch dobrze oznaczony pełni rolę wizytówki. Najpopularniejsze są haft i nadruk, a każda z tych technik sprawdza się nieco inaczej. Haft jest trwały, nadaje powierzchni wyraźną fakturę i dobrze znosi wielokrotne pranie, dlatego często wybiera się go do logo na piersi. Nadruk pozwala odwzorować drobne detale i barwne wzory, jednak jego trwałość zależy od techniki i sposobu pielęgnacji tkaniny.
Warto zaplanować położenie znaku tak, by nie ginął pod ramiączkami ani nie chował się za kieszenią. Na ogół umieszcza się go po lewej stronie klatki piersiowej albo centralnie na karczku. Spójność kolorystyczna z wystrojem wnętrza i opakowaniami wzmacnia rozpoznawalność, a imię pracownika na plakietce lub hafcie ułatwia klientowi nawiązanie kontaktu.
Pranie i prasowanie fartuchów, by długo zachowały wygląd
Podstawą jest stosowanie się do metki producenta, ponieważ to ona określa dopuszczalną temperaturę i sposób suszenia. Fartuchy z bawełny zwykle znoszą wyższe temperatury, co ułatwia usuwanie tłustych plam i higienizację. Mieszanki z poliestrem wolą łagodniejszy cykl, a ciemne kolory lepiej prać na lewej stronie, by ograniczyć płowienie i chronić haft.
Plamy najlepiej traktować jak najszybciej, zanim zaschną, a przed praniem rozsądnie jest zawiązać troki, aby nie plątały się z innymi rzeczami. Po wypraniu fartuch warto rozwiesić jeszcze lekko wilgotny, wtedy prasowanie zajmuje mniej czasu. Krótkie przeprasowanie od lewej strony, w temperaturze odpowiedniej do tkaniny, przywraca estetyczny wygląd, a elementy haftowane lepiej prasować przez cienką ściereczkę.
